Mắm cáy - loại mắm đặc sản không đâu có được

Về miền trung du Phú Thọ những ngày mưa phùn rả rích, tôi lại thèm đến nao lòng vị rau lang luộc chấm mắm cáy. mẫu mắm bình dị nhưng ẩn bên trong là những tinh hoa của đất trời và những kinh nghiệm được đúc kết qua bao thế hệ của người dân nơi đây.

Làng tôi nổi danh  nghề khiến cho mắm cáy, dân quê tôi từ lúc tóc còn để chỏm đã biết bắt cáy. Mắm cáy được thiết kế từ con cáy sống tại những bãi ven sông sắp giống cua nhưng nhỏ hơn.

Trước kia, vào những dịp cuối năm, khi gió heo may về cáy nằm ì trong hang trốn cái lạnh se sắt, lúc đấy chỉ phải cầm thuổng dọc theo những kênh mương, ruộng đồng là tôi có thể tìm thấy những lỗ đục to bằng ba ngón tay người lớn chụm thì chỗ ấy chính là hang cáy, thoải mái đào cho tới lúc đầy giỏ thì thôi.

Cáy bắt được chế biến thành mắm với công thức siêu đơn giản nhưng không cần ai cũng làm được, chỉ buộc phải thiếu một chút muối hay một chút nước mắm cáy đã hỏng. Tùy thuộc vào bí kíp của từng người sẽ sở hữu cách khiến mắm khác nhau.

nếu muốn với mắm trong thì cứ ba bát cáy, bóc yếm rửa thật sạch rồi sử dụng cối giã cho thật nhuyễn, sau đó sử dụng một bát muối trộn kỹ. Trước lúc cho vào chum bọc kín miệng chum lại bằng túi nilông đem để chỗ kín nhưng bắt buộc khô ráo, thoáng mát.

Cỡ độ chục ngày sau, gặp lúc trời nắng đem lọ mắm cáy ra sân phơi. Ban ngày phơi nắng, đêm đến phơi sương. Lọ mắm phơi chừng một tuần, lúc mắm đã ngấu là lúc trộn thính gạo. Trộn cùng mang thính gạo là một ít men rượu. Để khử hết mùi hôi của cáy, nghệ nhân sử dụng men rượu, vì rượu ko chỉ  tính năng sát khuẩn, mà còn tạo cho mắm cáy mùi thơm nồng của rượu. Sau lúc được phơi đủ sương, đủ nắng, người ta đem những hũ mắm cáy này chôn xuống lòng đất tầm 2-3 tháng là ăn được.

-

lúc những trận mưa phùn kéo dài, những mầm khoai lang mập mạp bên cạnh đồng vươn mình bơi dài trên ruộng, những bà những mẹ lại hái về luộc chấm với mắm cáy đổi bữa cho cả căn hộ. Chỉ là mắm cáy ăn sở hữu cơm nóng chấm rau lang luộc trong những ngày mưa gió nhưng đủ thấm cái tình nơi đồng quê sông nước.

Gắn bó với rau lang, mắm cáy từ miếng cơm đầu đời buộc phải lần nào về thăm quê tôi cũng háo hức chờ tới bữa cơm để được ăn ngọn khoai lang luộc chấm sở hữu nước mắm cáy như hồi nào, và cũng như được nhớ lại tấm chân tình nồng thắm của người con xa xứ được về quê hương.

Thật là một món ăn ngon!